سیمان پوزولانی چیست؟ با این محصول بیشتر آشنا شوید

0

سیمان پوزولانی را می‌توان یکی از دستاوردهای انقلاب صنعتی و مهم بشر دانست که در جهت بهینه کردن کارهای اجرایی، بالا بردن بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و نیز بالا بردن کیفیت کار تولید می‌شود. در این مقاله قصد داریم در مورد این نوع سیمان، اطلاعات مختصر و مفیدی را خدمت شما ارائه دهیم. تا انتهای متن با ما همراه باشید.

سیمان پوزولانی چیست؟

معمولاً این نوع سیمان در مقایسه با سیمان پرتلند معمولی از نظر خصوصیات مکانیکی و شیمیایی بهبود یافته و به یک ماده بسیار پر‌کاربرد، مقاوم، ارزان‌قیمت و محبوب تبدیل شده است. پوزولان نوعی پوکه یا خاکستر بادی بسیار ریز آسیاب شده است. وزن مخصوص پوزولان فقط کمی ‌کمتر از سیمان است؛ بنابراین فقط می‌توان به کاهش جزئی وزن مخصوص دست یافت. از طرف دیگر، قیمت پوزولان نیز مناسب و به نوعی ارزان است.
به طور کلی ‌پوزولان‌ها نوع متفاوتی از مواد نسوز هستند و در چندین فرمول مختلف در بازار عرضه می‌شوند. این مواد به طور طبیعی در دسترس بوده و از ذرات بسیار ریز مواد سیلیسی و آلومینیومی ‌تشکیل شده‌اند که در حضور آب با Ca(OH)2 واکنش داده و مواد سیمانی را تشکیل می‌دهند. میزان فعالیت پوزولانی با توجه به میزان واکنش‌پذیری پراکندگی ریز پوزولان با Ca(OH)2 و آب اندازه‌گیری می‌شود. این واکنش عمدتاً به دلیل ماهیت بسیار ریز ذرات سیلیس یا آلومینا رخ می‌دهد. ‌پوزولان‌ها را عموماً برای بهبود کیفیت سیمان به سیمان پرتلند اضافه می‌کنند. سیمان پوزولانی ساخته شده با این فرمول مزیت‌های زیادی دارد که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم.

عملکرد پوزولان که قبلاً ذکر شد بسیار مهم است زیرا خوردگی آهن را در مخلوط‌های بتنی کاهش می‌دهد و در نتیجه عمر سازه‌های بتنی را افزایش می‌دهد. در بتن معمولی عمدتاً از سیمان پرتلند قلیایی استفاده می‌شود. این سیمان پس از خشک شدن منجر به ایجاد منافذ، حفره‌ها و ترک‌ها می‌شود. محلول اسیدی/قلیایی/خنثی از طریق این حفره‌ها و ترک‌ها می‌تواند به درون بتن نفوذ کند و به ساختار آن آسیب برساند. مشابه مواد پوزولانی، رزین‌های آلی مانند پلی استر، اپوکسی و غیره، پس از افزودن، منافذ و فضای خالی را از بین می‌برند و به بهبود مقاومت در برابر محیط اطراف مواد کمک می‌کنند. لازم به ذکر است که از دوده سیلیس نیز به عنوان جایگزینی برای پوزولان طبیعی استفاده می‌شود که البته ویژگی‌های این سیمان کمی با سیمان پوزولانی متفاوت می‌باشد.

سیمان پوزولانی

تاریخچه

استفاده از ‌پوزولان‌ها برای تولید بتن به بیش از دو هزار سال پیش، یعنی به تمدن‌های باستانی یونان و روم باز می‌گردد. زمانی که خاکستر آتشفشانی با آهک «سوخته» ترکیب شد تا یک چسب هیدرولیکی تولید شود. بسیاری از سازه‌هایی که با استفاده از این گونه مواد ساخته شده‌اند، امروزه نیز وجود دارند. نمونه بارز آن پانتئون در رم است، جایی که خاکستر آتشفشانی به عنوان چسب یا سیمان پوزولانی در گنبد بتنی سبک استفاده می‌شد.
در مورد کلمه پوزولان نیز، در واقع، روستای Pozzuoli در نزدیکی ناپل نام خود را به پوزولان وام داد، زیرا به دلیل نزدیکی به کوه وزوویوس یکی از بهترین منابع خاکستر آتشفشانی بود. اگرچه پتانسیل استفاده از خاکستر بادی زغال سنگ به عنوان پوزولان در آغاز قرن گذشته محقق شد، اما خاکستر بادی تا دهه ۱۹۳۰ به طور گسترده در دسترس نبود. امروزه استفاده از خاکستر بادی به عنوان پوزولان در تولید بتن در سراسر جهان رخ می‌دهد. خاکستر بادی یا مستقیماً به عنوان یک ماده جداگانه در مخلوط‌کن یا به عنوان جزئی از سیمان مخلوط‌شده به بتن اضافه می‌شود. سیمان پوزولانی در بسیاری از سازه‌های بتنی مهم استفاده شده است. چند نمونه قابل توجه عبارتند از پل ساین شاین اسکای وی (فلوریدا)، پل خلیج سانفرانسیسکو، اوکلند (کالیفرنیا)، تونل کانال (بین انگلستان و فرانسه)، سد سه دهانه (چین) و بلندترین ساختمان در حال حاضر در جهان، برج خلیفه (دبی).


کاربرد سیمان پوزولانی

سیمان پوزولانی امروزه کاربردهای بسیار زیادی دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تولید بتن معمولی
  • استفاده در شرایط آب و هوایی گرم
  • پروژه‌های سدسازی
  • در مکان‌هایی که در معرض شدید سولفات هستند
  • در بتن‌ریزی گسترده و حجیم
  • سازه‌های هیدرولیکی
  • در شرایط بتن‌ریزی سخت
  • سازه‌های دریایی
  • ساخت اسکله و بندرها
  • ملات سنگ‌تراشی و گچ کاری
  • کارهای تزیینی و هنری
کاربرد سیمان پوزولانی

انواع سیمان پوزولانی

سیمان پوزولانی به دو دسته پوزولان طبیعی و پوزولان مصنوعی تقسیم می‌شود. هر کدام از این دو سیمان ویژگی‌های خاصی دارند که در ادامه به صورت مختصر به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

۱- پوزولان‌های طبیعی

برای تولید سیمان پوزولانی طبیعی معمولاً از مواد مختلفی همچون خاک‌های دیاتومه‌دار، پوکه سنگ طبیعی و موارد مشابه استفاده می‌شود. البته مواد دیگری نیز وجود دارد که می توان از آن‌ها پوزولان طبیعی ساخت مانند:

  • رس‌ها
  • شیل‌ها
  • خاکستر‌های آتشفشانی
  • چرت‌های اوپالینی
  • توف‌های شیشه‌ای
  • سیلیس‌های آتشفشانی

خوشبختانه کشور ما ذخایر بزرگی از انواع پوزولان‌های طبیعی را در اختیار دارد و از تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ سیمان پوزولانی طبیعی در دنیا به شمار می‌آید.

انواع سیمان پوزولانی

۲- پوزولان‌های مصنوعی

تولید سیمان پوزولانی مصنوعی معمولاً در دنیا وابسته به واحد‌های نیروگاهی است. نیروگاه‌هایی که معمولاً سوخت آن‌ها از زغال‌سنگ تأمین می‌شود. علاوه بر این، برای تولید پوزولان‌های مصنوعی می‌توان از کوره‌های متالورژیکی نیز استفاده کرد، کوره‌هایی که در تولید آلیاژهای مختلف مانند چدن، سیلیسیم و … کاربرد دارند.
پوزولان‌های مصنوعی از ۸۵ درصد سیلیس بلوری‌نشده تولید می‌شوند. معمولاً قطر متوسط ذرات بلوری نشده این نوع سیمان‌ها حدود ۰/۱ الی ۰/۲ میکرون است.

۳- سیمان پوزولانی ویژه

نوع خاصی از این محصول موجود است که کاربرد‌های خاصی دارد و به دلیل مقاومت بالا و کیفیت خوب توانسته در چند سال گذشته محبوبیت خوبی کسب کند. معمولاً از این نوع سیمان در بتن‌ریزی‌های حجیم استفاده می‌شود. مانند: بتن‌ریزی سدها، بتن‌ریزی فونداسیون‌ها، بتن‌ریزی پل‌ها و غیره. علاوه بر موارد گفته شده، در مناطقی که ممکن است واکنش‌های خاصی مانند واکنش قلیایی و سیلیکاتی وجود داشته باشد نیز می‌توان از سیمان پوزولانی استفاده کرد.


تفاوت سیمان پوزولانی و سیمان تیپ 2

تفاوت سیمان پوزولانی و سیمان تیپ 2 زیاد است و این تفاوت‌ها باعث شده است که برای بتن‌ریزی‌های خاص از آن‌ها استفاده شود. این تفاوت‌ها بیشتر به موضوع زمان گیرش، حجم بتن‌ریزی، حرارت هیدراتاسیون و نیز میزان مقاومت برمی‌گردد.
البته از نظر ساختاری شباهت‌های زیادی بین این دو سیمان وجود دارد. شما می‌توانید از هر دو سیمان در بتن‌ریزی‌های حجیم استفاده کنید، زیرا هر دوی آن‌ها در زمان گیرش اولیه بتن، حرارت کمتری تولید می‌کنند.


 مزایا و معایب سیمان پوزولانی

سیمان پوزولانی مزایای متعددی دارد که در ادامه شما را با برخی از مهم‌ترین این مزایا آشنا می‌کنیم.

مزایای سیمان پوزولانی

مزایای سیمان پوزولانی شامل موارد زیر می‌شود:

۱- کروی شکل بودن دانه‌های سیمان

این نوع سیمان دارای ذرات کروی شکل است و ارزش بالاتری نسبت به دیگر نوع سیمان‌ها در بازار دارد. به دلیل کروی شکل بودن، بتن آزادانه حرکت می‌کند و ظرافت بیشتر ذرات باعث پر شدن بهتر منافذ می‌شود. این نوع سیمان نیز چسبندگی بهتری به بتن می‌دهد. سیمان پوزولانی همچنین میزان اتلاف اسلامپ بتن را در مقایسه با بتن ساخته شده با سیمان معمولی، به ویژه در شرایط آب و هوایی گرم کاهش می‌دهد.

۲- قابلیت پمپاژ

سیمان پوزولانی به تولید بتن منسجم بیشتر کمک می‌کند و کمتر مستعد جداسازی است. شکل کروی ذرات با کاهش اصطکاک بین ذرات سنگدانه و بین بتن و خط پمپ باعث افزایش کارایی و قابلیت پمپاژ می‌شود.

۳- تنظیم زمان و پایان پذیری

سیمان PPC (پوزولانی) زمان گیرش بتن را اندکی طولانی می‌کند که برای تکمیل بتن یا ملات سیمان کمک می‌کند. انسجام مخلوط بتن نیز به پرداخت بهتر بتن کمک می‌کند.

۴- مدول الاستیسیته

مدول الاستیسیته بتن PPC (پوزولانی) در سنین اولیه تا حدودی کمتر و در سنین بعدی کمی‌ بیشتر از بتن معمولی است.

۵- اتصال بهتر بتن به فولاد

چسبندگی بتن به فولاد به سطح تماس فولاد با بتن، عمق آرماتور و چگالی بتن بستگی دارد. سیمان پوزولانی معمولاً حجم خمیر را افزایش می‌دهد و هیدراتاسیون را کاهش می‌دهد، بنابراین تماس افزایش می‌یابد و در نتیجه پیوند با فولاد بهبود می‌یابد.

۶- نفوذ‌پذیری

اگر بتن دارای فضاهای خالی متصل به هم باشد، بتن نفوذپذیر می‌شود. در بتن‌هایی که سیمان پوزولانی استفاده شده، آهک
[Ca (OH)2] آزاد شده در طول هیدراتاسیون اولیه توسط سیلیس واکنش پذیر مصرف می‌شود و به جای شسته شدن روی سطح بتن، یک ترکیب سیمانی نامحلول تشکیل می‌دهد. این موضوع به کاهش فضاهای خالی بتن کمک می‌کند و همچنین کانال‌های مویرگی را مسدود می‌کند و متعاقباً نفوذپذیری بتن را کاهش می‌دهد.

اجرای سیمان پوزولانی

معایب سیمان پوزولانی

معایب سیمان پوزولانی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

  • مقاومت فشاری پایین در روز‌های نخست و رسیدن به کیفیت مطلوب بعد از 28 روز
  • به دلیل وجود ترکیبات شیمیایی موجود در این نوع بتن، توصیه می‌شود در پروژه‌های مختلفی که احتمال هوازدگی و فرسایش وجود دارد از بتن پوزولانی استفاده نشود

مقاومت بتن با سیمان پوزولانی

مقاومت و نرخ افزایش مقاومت بتن ساخته شده با سیمان پوزولانی، معادل بتن معمولی در ۲۸ روز خواهد بود. تشکیل سیلیکات PPC حتی پس از کاهش سرعت هیدراتاسیون سیمان معمولی ادامه می‌یابد. این موضوع منجر به افزایش قدرت در سنین بعدی می‌شود. این نرخ بالاتر افزایش قدرت با گذشت زمان ادامه می‌یابد و منجر به قدرت بالاتر در سنین بالاتر بتن می‌شود.


قیمت سیمان پوزولانی

سیمان پوزولانی جزو سیمان‌های ارزان‌قیمت به شمار می‌رود و شما می‌توانید با پرداخت کمترین بودجه، مناسب‌ترین سیمان را برای کارهای عمرانی خود در اختیار داشته باشید. البته قیمت این محصول به نوع، حجم و کارخانه تولیدکننده این محصول نیز بستگی دارد.


جمع‌بندی

‌ پوزولان‌ها موادی هستند که کمک می کنند تا مقاومت سیمان ها افزایش پیدا کند و معمولا برای بتن ریزی‌های حجیم در پروژه های عمرانی کاربرد دارند به طوری که این روزها سیمان پوزولانی  به یک نیاز مهم  و کاربردی برای بخش های عمرانی تبدیل شده است.
شما می‌توانید جهت اطلاع از قیمت روز و خرید انواع محصولات فولادی به وب‌سایت فولاژ مراجعه کنید و همچنین درباره سفارش محصول مورد نظر خود با کارشناسان خبره این مجموعه گفت و گو کنید.

.

ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.